AI

Menno Voorwinde, 11 september 2026

Eén keer heb ik een column laten schrijven door AI. Ik wilde weten of AI in staat was om een column te produceren in mijn schrijfstijl. Ik koos een onderwerp (geen idee meer welk, maar hij staat ergens op mijn site) en liet AI al mijn stukjes lezen. Vervolgens liet ik het de column schrijven en deelde ‘m met mijn lezers. De commentaren waren vernietigend en stemde mij tevreden – ik was niet te kopiëren.

Nu heb ik AI sinds zijn bestaan verafschuwd. Dat is niet minder geworden. Integendeel. AI is, net als de goedbedoelde technologie die leidde tot The Manhattan Project, veranderd in een monsterlijke uitvinding. AI is nog geen equivalent van de atoombom, maar dat is slechts een kwestie van tijd. Er zijn al wetenschappers die voorzien dat AI binnen tien jaar de mensheid kan vernietigen (eat that, Terminatortje). De schade die AI nu al aanricht is aanzienlijk. Door geavanceerde zelflerende algoritmes (AI) content op sociale media, maken mensen en met name kinderen, onherroepelijk verslaafd. Dit heeft direct effect op het begrijpend leesvermogen van kinderen. Het onderwijs heeft daar nog geen passende oplossing voor. Ik heb daar wel wat suggesties voor. Om te beginnen een dagelijks extra lesuur waar collectief wordt gelezen.

Uit een boek, welteverstaan.

Ondertussen gaat Big Tech vrolijk door met het doorontwikkelen van AI om ons nóg verslaafder te maken. Hun winsten zijn zo torenhoog dat miljardenboetes voor massale schending van zo’n beetje elke beschermende wetgeving, lachend worden betaald. Voor de vorm wordt er wat tegengas gegeven. Die boetes worden voornamelijk opgelegd door landen of unies buiten de VS. Maar zolang het ego van Trump wordt gestreeld (met vele dollars) mag Big Tech in de VS doen wat ze wil. Ze zijn er allemaal voor gezwicht. De grootste teleurstelling hierin vind ik Microsoft. Die heeft altijd een min of meer sociaal gezicht gehad, met filantroop Bill Gates voorop. Mede door hun verkochte ziel aan Trump ligt nu één van de peilers van het internationaal recht op instorten. Het Internationaal Strafhof.

AI wordt ongetwijfeld ook ingezet in de wapenindustrie. Ik voorspel dat binnen afzienbare tijd AI in staat is wapentuig te bedenken dat in de natste dromen van de ergste dictator niet voorkomt. De zelflerende AI gaat in zo’n duizelingwekkend tempo, dat niemand precies durft te voorspellen waartoe het zal leiden. Onvoorspelbare ontwikkelingen zijn zelden een goed teken in de geschiedenis van de mensheid.

De laatste paar generaties zijn zo murw geslagen door AI en Fake content, dat ze het al niet meer kan schelen of iets waar of onwaar is. Zolang het aandacht en ophef genereert is het allang goed. Ik ben me ervan bewust dat ik generaliseer, maar de weerbaren hoor of zie je zelden en bepalen het huidige wereldbeeld niet. In mijn omgeving zie ik mensen, die wel zelfstandig kunnen nadenken, zich afkeren van de dagelijkse werkelijkheid. Ik snap dat. De ellende is overweldigend en zorgt ervoor dat men zich terugtrekt in een comfortabele bubbel. Ikzelf heb die luxe niet. Toen ik mij, zover mogelijk, verwijderde van platforms die grof en meedogenloos verdienen aan een niet onaanzienlijk deel van de dagelijkse ellende, had ik nog hoop dat veel meer mensen dat zouden doen.

Hoe naïef.

Ik gebruik Signal in plaats van whatsapp en bluesky in plaats X. Instagram en Facebook heb ik verwijderd. Ik begrijp ook dat ik makkelijk praten heb. Ik ben mijn eigen bubbel. Onherstelbaar ziek en tot weinig in staat. Toetsenbordridder tegen wil en dank. Bedrijven als X en META hebben mensen in de houdgreep. Whatsapp groepen worden overal op werkvloeren gebruikt. Signal kan het zelfde, maar zonder privacy van de gebruiker te misbruiken. Maar beweeg maar eens een (middel)groot bedrijf tot omschakeling. Toch zouden bedrijven daarover moeten nadenken. Het is een kwestie van tijd dat via whatsapp gevoelige bedrijfsgegevens worden gestolen. Als dat al niet gebeurt. Het wordt waarschijnlijk niet eens opgemerkt.

Zolang de overheid op het moderatorloze X blijft, blijven de meeste nieuwsdiensten daar ook. Terwijl het denk ik voor de overheid makkelijker is om massaal te verhuizen naar bluesky, dat heel erg lijkt op het vroegere, sympathieke Twitter. Inclusief moderators. De nieuwsmedia zullen massaal volgen.

Marx voorspelde ooit een volksopstand. Net als toen gaat dat ook in de huidige tijd niet gebeuren. Veel mensen hebben niet eens door dat ze worden genaaid. Voor zover ik kan beoordelen hebben we maar één kans om het tij te keren. Onze kinderen beschermen tegen de macht van Big Tech. Daar zijn allerlei methoden voor te bedenken. Te beginnen met een overheid die het goede voorbeeld geeft.

En dat doe je niet door midden in het moeras te blijven staan.